Interfejsy i preampy audio.
Jeżeli jesteście na początku swojej drogi z homerecordingiem lub może macie już własne studio i zastanawialiście się do czego służy interfejs audio, czy jest potrzebny „preamp” to dobrze trafiliście.
Zacznijmy od interfejsów audio. Czy one są?
Interfejs audio to urządzenie zewnętrzne, które podłączone do komputera działa jak zewnętrzna karta dźwiękowa. Dzięki niemu, możemy bezpośrednio do naszego DAW-a nagrywać wiele sygnałów - zarówno mikrofonowych jak i instrumentalnych. Czyli najprościej mówiąc jest to konwerter analogowo-cyfrowy oraz cyfrowo-analogowy. W zależności od firmy oraz modelu interfejsy mogą różnić się: ilością wejść, wyjść, możliwością regulacji, jakością przedwzmacniaczy itp. Praktycznie w każdym podstawowym interfejsie będą się znajdować przede wszystkim wejścia mikrofonowe XLR, wejścia HiZ (wysokoimpedancyjne), wyjścia zbalansowane na monitory studyjne, wyjścia słuchawkowe.
Znaczącym różnicom między konkretnymi modelami czy firmami będą podlegały takie parametry jak: ilość wejść/wyjść, możliwość podłączania wielu urządzeń, wygląd i funkcjonalność interfejsu graficznego (programu dzięki któremu poprzez komputer możemy sterować naszym urządzeniem) oraz jakość przedwzmacniaczy.
Zatem, jeżeli będziecie chcieli przeprowadzać sesje nagraniowe z wykorzystaniem wielu akustycznych instrumentów - lepszym wyborem będzie interfejs z dużą ilością wejść mikrofonowych. Jeśli raczej kierujecie się w stronę nagrań głownie instrumentów elektronicznych, to lepiej sprawdzi się urządzenie z wieloma wejściami TRS i TS.
Przewody cyfrowe.
Oczywiście trzeba pamiętać, że interfejs musimy połączyć z naszym komputerem. Więc na początku warto sprawdzić jakim przewodem cyfrowym będzie się łączyć. Praktyka pokazuje, że niestety bardzo często np. okazuje się, że nasza płyta główna w komputerze nie posiada np. wejść thunderbolt czy firewire.
Niekiedy interfejsy lub konwertery podłączać można za pomocą kart PCI-X lub PCI-E, których przepustowość sięga nawet 4-8Gb/s.
To, jak połączymy nasz interfejs z komputerem to jedna sprawa. Zupełnie osobną jest łączenie interfejsów między sobą poprzez złącza cyfrowe. Bardzo często, w celu rozszerzenia ilości wejść i wyjść stosuje się jeden główny interfejs (master) i jeden lub dwa podłączone do niego inne interfejsy (preampy - slaves) dzięki przewodom typu ADAT, S/PDIF lub AES/EBU. Musimy pamiętać, że podczas łączenia jedynie interfejsów - muszą być one zsynchronizowane. Większość z nich może być synchronizowana wewnętrznie, lecz jeżeli chcemy mieć kilka urządzeń poza interfejsami które mają pracować równocześnie, potrzebna będzie synchronizacja z wykorzystaniem tzw. World Clocka. Połączenie jest wtedy realizowane przy pomocy kabli BNC.
Jeżeli nie jesteście pewni, które przewody do którego połączenia wybrać - to odsyłamy Was do artykułu o przewodach cyfrowych:
Latencja.
Bardzo ważnym aspektem podczas wyboru interfejsu jest latencja oraz stabilność działania urządzenia. Latencja to czas między przetworzeniem informacji wejściowej (np. sygnału MIDI) na dźwięk. Podczas realizacji nagrań, kiedy potrzebujemy możliwie najniższej latencji, najlepiej sprawdza się tzw. buffer size na poziomie 32, 64 lub 128 sampli. Oczywiście im mniejsza wartość bufora, tym nasz procesor będzie bardziej obciążony i przy zbyt intensywnej pracy mogą pojawić się tzw. cyfrowe kliki. Bardzo często tańsze lub gorszej jakości interfejsy nie będą poprawnie pracować przy niższych wartościach latencji (mogą się zawieszać), co z kolei może znacznie utrudnić pracę podczas nagrań. Warto również regularnie aktualizować sterowniki naszego sprzętu, co pomoże zachować jak największą stabilność podczas pracy w studio.
Direct Monitoring, DSP i aplikacja na komputer.
Większość nowych interfejsów posiada tzw. funkcję „Direct Monitoring”, która polega na wysłaniu sygnału z wejścia bezpośrednio na wyjście. To pozwala na odsłuch nagrywanego materiału bezpośrednio, pomijając przy tym naszego DAW-a i sterowniki, które mogą wprowadzać niewielką latencję.
Bardziej rozbudowane interfejsy audio mogą posiadać dedykowaną aplikację na komputer, która pozwala kontrolować wszystkie aspekty związane z obsługa naszego urządzenia. W zależności od producenta, aplikacje mogą się nieznacznie różnić między sobą.
Niektóre modele interfejsów posiadają również tzw. DSP, czyli wbudowany procesor efektów, który pozwala insertowanie procesorów m.in. takich jak kompresory, korektory, pogłosy lub delay bezpośrednio na nagrywany sygnał lub tylko na kanał aux np. odsłuchu muzyka. Mówiąc w uproszczeniu - wokalista, który śpiewa może w swoim odsłuchu słyszeć swój głos w czasie rzeczywistym z nałożonym pogłosem, chociaż sygnał nagrywa się bez żadnych efektów.
Przykładowe modele interfejsów audio.
Focusrite
Firma Focusrite od lat jest bardzo popularnym wyborem wśród tzw. „budżetowych” interfejsach audio. Oczywiście w ich ofercie znajdziemy również bardzo profesjonalne urządzenia, lecz raczej większość osób zaczynających swoją przygodę z homerecordingiem skupi się na interfejsach z rodziny Scarlett. Poniżej krótkie zestawienie najpopularniejszych modeli oraz parametry techniczne.
Nazwa | Ilość wejść | Ilość wyjść | Złącza cyfrowe | Wyjścia słuchawkowe | Ilość wejść MIC | DSP |
|---|---|---|---|---|---|---|
Scarlett Solo | 2 | 2 | Brak | 1 | 1 | brak |
Scarlett 2i2 | 2 | 2 | Brak | 1 | 2 | brak |
Scarlett 4i4 | 4 | 4 | MIDI | 1 | 2 | brak |
Scarlett 8i6 | 8 | 6 | MIDI, S/PDIF | 2 | 2/4 | brak |
Scarlett 18i8 | 18 | 8 | MIDI, S/PDIF, ADAT | 2 | 4/14 | brak |
Scarlett 18i20 | 18 | 20 | MIDI, S/PDIF, ADAT, World Clock | 2 | 8/18 | brak |
Clarett 2Pre | 10 | 4 | MIDI, ADAT | 1 | 2/10 | brak |
Clarett 4Pre | 18 | 8 | MIDI, S/PDIF, ADAT | 2 | 4/14 | brak |
Clarett 8Pre | 18 | 20 | MIDI, S/PDIF, ADAT, World Clock | 2 | 8/18 | brak |
Presonus
W ich ofercie można z kolei znaleźć wiele elementów wyposażenia studia nagraniowego - od mikserów, przez preampy mikrofonowe, po monitory i interfejsy a skończywszy na programach DAW.
Nazwa | Ilość wejść | Ilość wyjść | Złącza cyfrowe | Wyjścia słuchawkowe | Ilość wejść MIC | DSP |
|---|---|---|---|---|---|---|
IO Station 24c | 2 | 2 | Brak | 1 | 2 | brak |
Studio 26c | 2 | 4 | MIDI | 1 | 2 | brak |
Studio 1824c | 18 | 20 | MIDI, S/PDIF, ADAT, World Clock | 2 | 8 | tak |
Quantum | 30 | 30 | MIDI, S/PDIF, ADAT, World Clock | 2 | 10 | tak |
Audient
To firma, która głównie specjalizuje się w produkcji interfejsów audio i trzeba przyznać, że wychodzi im to bardzo dobrze. Choć są to budżetowe rozwiązania, to na początku przygody z nagrywaniem będzie to dobry wybór. Ponadto, firma jakiś czas temu zaprezentowała serię urządzeń „EVO”, która przeprowadza małą rewolucję na rynku budżetowych interfejsów, więc zachęcamy bym się im trochę bliżej przyjrzeć.
Nazwa | Ilość wejść | Ilość wyjść | Złącza cyfrowe | Wyjścia słuchawkowe | Ilość wejść MIC | DSP |
|---|---|---|---|---|---|---|
ID 4 | 2 | 2 | Brak | 1 | 1 | brak |
ID 22 | 10 | 14 | ADAT | 1 | 2 | brak |
EVO 4 | 2 | 2 | Brak | 1 | 2 | brak |
RME
Kiedy przyglądamy się produktom firmy RME, zastanawiamy się czy konstruktorzy owych interfejsów projektując nowe modele myślą tylko o tym, jak zmieścić jeszcze więcej możliwości do jeszcze mniejszego urządzenia. Interfejsy tej firmy są już bardzo wysokiej klasy urządzeniami, które oferują wiele możliwości.
Nazwa | Ilość wejść | Ilość wyjść | Złącza cyfrowe | Wyjścia słuchawkowe | Ilość wejść MIC | DSP |
|---|---|---|---|---|---|---|
MADIface USB | 64 | 64 | MADI, World Clock | Brak | Brak | brak |
Babyface Pro FS | 12 | 12 | ADAT | 2 | 2 | brak |
Fireface UFX II | 30 | 30 | ADAT, MIDI, World Clock , USB | 2 | 4 | tak |
Digiface USB | 32 | 32 | ADAT | 1 | Brak | brak |
Apogee Electronics
Amerykańska firma, która słynie z produkcji interfejsów na najwyższym poziomie. Ich urządzenia odznaczają się niezwykłą starannością, a stosowane w nich preampy mikrofonowe zadowolą nawet najbardziej wymagających użytkowników.
Nazwa | Ilość wejść | Ilość wyjść | Złącza cyfrowe | Wyjścia słuchawkowe | Ilość wejść MIC | DSP |
|---|---|---|---|---|---|---|
Element 88 | 24 | 20 | ADAT, World Clock | 2 | 8 | tak |
Duet | 2 | 4 | Brak | 1 | 2 | brak |
Symphony I/O | 16/24/32 | 16/24/32 | ADAT, World Clock , S/PDIF | 1 | Brak | tak |
Antelope Audio
Antelope Audio to też amerykańska firmą, która produkuje interfejsy dla bardziej wymagających użytkowników. Przede wszystkim, w urządzeniach tej firmy znajdziemy wysokiej klasy przedwzmacniacze mikrofonowe oraz precyzyjnie zaprojektowane systemy synchronizacji.
Nazwa | Ilość wejść | Ilość wyjść | Złącza cyfrowe | Wyjścia słuchawkowe | Ilość wejść MIC | DSP |
|---|---|---|---|---|---|---|
ZenGo | 4 | 8 | S/PDIF | 2 | 2 | tak |
Galaxy 32 | 234 | 234 | ADAT, S/PDIF, DANTE, MADI, World Clock , | Brak | Brak | t ak |
Orion 32+ | 64 | 6 6 | ADAT, S/PDIF, MADI, World Clock , | Brak | Brak | tak |
Universal Audio
To z kolei jedna z wiodących na rynku interfejsów firm, dzięki świetnym przedwzmacniaczom mikrofonowym oraz cyfrowym emulacjom analogowych urządzeń.
Nazwa | Ilość wejść | Ilość wyjść | Złącza cyfrowe | Wyjścia słuchawkowe | Ilość wejść MIC | DSP |
|---|---|---|---|---|---|---|
Apollo Solo | 2 | 3 | Brak | 1 | 2 | tak |
Apollo Twin X | 10 | 5 | ADAT | 1 | 2 | tak |
Apollo x6 | 26 | 26 | ADAT, S/PDIF, World Clock | 2 | 2 | tak |
Przedwzmacniacze mikrofonowe - popularne preampy.
Przedwzmacniacz to urządzenie, które pozwala nam wzmocnić sygnał z mikrofonu do poziomu liniowego, dzięki czemu będziemy mogli go dalej obrabiać. Choć zasada działania jest dość prosta, na brzmienie i pracę preampu ma wpływ wiele czynników. Przede wszystkim, musimy zwracać uwagę na poziom szumów, które przedwzmacniacz wprowadza, ale też to jakie oferuje funkcje oraz jaki ma charakter brzmienia. I to właśnie podczas wyboru swojego pierwszego urządzenia tego typu, należy zwrócić uwagę na to, jak ono wpływa na brzmienie. Wyróżniamy preampy:
Koloryzujące - wprowadzają do sygnału określony dla danego modelu charakter np. podbijają bas lub dodają harmonicznych w górnej części pasma
Transparentne - zaprojektowane są w taki sposób aby jak najwierniej odwzorowywać rejestrowany sygnał.
Wyprzedzając pytania niektórych osób: tak... cena ma tutaj znaczenie. Oczywiście dla osób, które mają punkt odniesienia. Jeżeli nigdy wcześniej nie mieliście do czynienia z tego typu urządzeniami, trudno będzie usłyszeć różnicę pomiędzy przedwzmacniaczem za 1500zł, a takim za 4000zł. Oczywiście nie polecamy kupować preampów za przysłowiowe „300zł”, ponieważ istnieje duże prawdopodobieństwo, że będą one słabsze niż te, które macie fabrycznie zainstalowane w waszym interfejsie audio. Tak tanie urządzenia charakteryzują się dużym poziomem szumów własnych, małym zakresem wzmocnienia oraz możliwością wprowadzania zniekształceń przy stosunkowo niewielkich wartościach gain.
Przy wyborze preampu należy się kierować powyższymi kryteriami oraz tym, do czego będzie on służyć w studiu. Właśnie od tego zależy to, jakie dodatkowe elementy układu będą nam potrzebne. Musicie zwrócić uwagę przede wszystkim na to czy preamp posiada:
Wejścia mikrofonowe XLR
Wejścia instrumentalne
Zasilanie Phantom (+48V)
Pad (tłumik)
Przycisk do odwracania polaryzacji
Wyjścia analogowe (XLR, TRS lub TS)
Wyjścia cyfrowe
Mierniki
Filtry górno/dolno - przepustowe
Pamiętajcie, że bardzo ważnym aspektem jest sam rozmiar/format naszego preampu; czy jest on w formacie rack 19’ (1U, 2U lub więcej), w formacie API500 lub jako wolnostojące urządzenia. Liczy się też to, ile kanałów jest w stanie obsłużyć. Oczywiście dodatkowym atutem będzie możliwość zastosowania drobnej korekty podczas wzmacniania sygnału - oczywiście, jeżeli jest nam to potrzebne. Poniżej prezentujemy kilka przykładów najpopularniejszych przedwzmacniaczy, którą są warte uwagi… naszym zdaniem:
Focusrite ISA ONE - 2150zł
SSL VHD 500 - 2700zł
Golden Age Premier Pre 537 - 2000zł
SPL Goldmike 9844 - 2500zł
Chandler Limited TG 2 500 - 5200złzł
Hertige Audio 73Jr II - 4000zł
Pamiętajmy też, że jeżeli chcemy korzystać z przedwzmacniaczy w formacie 500 będziemy potrzebować tzw. lunchboxa, czyli mówiąc wprost - zasilacza. Urządzenia te występują w formie montowalnej w racku ale też wolnostojącej. Głównie różnią się między sobą ilością slotów, w których możemy zainstalować nasze moduły, jak również ilością i rodzajem wejść i wyjść analogowych oraz wielu innych.
Mamy nadzieje, że powyższy artykuł pomoże Wam podczas wyboru interfejsu, bądź preampu do swojego domowego studia nagraniowego. Już niedługo, na naszej stronie pojawi się również artykuł na temat analogowych urządzeń takich jak kompresory, korektory, saturatory i wiele innych, także śledźcie nas na bieżąco.
